Od kilku lat można zaobserwować trend zrzeszania się w działaniach na rzecz wspólnego dobra – coraz powszechniejsze staje się zawiązywanie partnerstw, nie tylko do realizacji projektów, ale również do stałego działania dla wybranych społeczności lokalnych. Zmiana w podejściu organizacji pozarządowych i instytucji do realizacji przedsięwzięć od samodzielnego do wspólnego pociąga za sobą konsekwencję pełniejszego odpowiadania na rzeczywiste potrzeby społeczności lokalnych oraz wzmacniania kapitału społecznego.

Czym jest partnerstwo?

Partnerstwo to nic innego jak wspólne działanie różnych podmiotów w różnych obszarach życia społecznego. To dzięki takiemu podejściu możliwe jest nowe spojrzenie na problemy danej społeczności oraz wypracowywanie alternatywnych rozwiązań.
Odnosząc się do definicji istniejących w literaturze „partnerstwo lokalne to platforma współpracy pomiędzy różnorodnymi partnerami, którzy wspólnie w sposób systematyczny, trwały
i z wykorzystaniem innowacyjnych metod oraz środków planują, projektują, wdrażają i realizują określone działania i inicjatywy, których celem jest rozwój lokalnego środowiska społeczno – gospodarczego i budowa tożsamości lokalnej wśród członków danej społeczności” (Red. Sobolewski Antoni, Przez współpracę do sukcesu. Partnerstwo lokalne na rynku pracy, Departament rynku pracy, Warszawa, 2007, s. 10).
Wśród partnerstw możemy wyróżnić partnerstwa publiczno-prywatne, które są formą współpracy sektorów: prywatnego i publicznego na rzecz realizacji przedsięwzięć publicznych; partnerstwa projektowe, zawiązywane na określony czas i w celu realizacji konkretnego przedsięwzięcia; partnerstwa sektorowe (branżowe), których współdziałanie odbywa się w określonym obszarze tematycznym.
Partnerstwa mogą również występować na różnych poziomach stopnia sformalizowania, w zależności od rodzaju prowadzonych działań oraz gotowości poszczególnych partnerów. W odniesieniu do formy funkcjonowania partnerstw wyodrębnia się partnerstwa nieformalne, partnerstwa formalne – nieposiadające osobowości prawnej (np. partnerstwa związane porozumieniem o współpracy) oraz partnerstwa formalne posiadające osobowość prawną (np. zrzeszone w postaci stowarzyszenia).

Jak zbudować partnerstwo lokalne?

Budowanie partnerstwa jest procesem wymagającym czasu i zaangażowania podmiotów deklarujących chęć włączenia się w nie. Przygotowując się do zawiązania partnerstwa lokalnego warto poszukać odpowiedzi na pytania: po co ma powstać partnerstwo? Jakie problemy występują w danej społeczności, jakie są jej oczekiwania i potrzeby? Kolejny krok to identyfikacja przyszłych partnerów. Narzędziem pomocnym na tym etapie jest mapa interesariuszy – jej rzetelne opracowania pomoże we wskazaniu podmiotów, które mogą współtworzyć partnerstwo. Najczęściej w skład partnerstw lokalnych wchodzą organizacje pozarządowe, samorząd lokalny, ośrodek pomocy społecznej, rada dzielnicy lub sołecka, placówki oświatowe (np. szkoły, przedszkola), placówki kultury (domy kultury, biblioteki), a także przedstawiciele społeczności lokalnej. Należy podkreślić, że wymienione wcześniej podmioty są potencjalnie możliwym wyborem – ostateczny kształt partnerstwa nadany jest przez rzeczywistość danego obszaru – dzielnicy, gminy, sołectwa i tego, jakie organizacje i instytucje na tym terenie funkcjonują. Czynnikiem, który warunkuje powodzenie partnerstwa jest poziom motywacji i chęci do zaangażowania się w działania poszczególnych partnerów, a także ich otwartość na współpracę i współdziałanie. Stąd tak duże znaczenie przywiązuje się do zasady dobrowolności uczestnictwa w partnerstwie. Pierwsze rozmowy z potencjalnymi partnerami to zachęcenie do włączenia się w inicjatywę oraz przedstawienie wstępnej koncepcji partnerstwa, to również moment poinformowania o spotkaniu, które nierzadko jest kluczowym elementem budowania partnerstwa. Podczas takiego spotkania jest możliwość wyartykułowania wzajemnych oczekiwań, ustalenie celu, określenie zasad dalszej współpracy. Jest to również czas poznania się nie tylko z poziomu instytucji czy organizacji, ale przede wszystkim z poziomu ludzi, którzy je reprezentują. Początkowy okres zainicjowanego partnerstwa skupia się również na budowaniu relacji oraz zaufania. Kolejny krok to planowanie i ustalanie harmonogramu działań oraz realizacja wspólnych projektów, programów i inicjatyw. Na tym etapie niezbędny jest stały monitoring podejmowanych aktywności, a na jego podstawie można udoskonalać komunikację oraz organizację pracy partnerstwa. Mówiąc o budowaniu partnerstwa nie można zapomnieć o nadrzędnej zasadzie – równego traktowania partnerów, ponieważ partnerstwo to współdecydowanie i współdziałanie.

Czy warto budować partnerstwo?

Takie pytanie często pojawia się na etapie rozmów o utworzeniu partnerstwa. Jedną z największych korzyści włączenia się w partnerstwo jest doświadczenie efektu synergii – razem można osiągnąć więcej niż działając w pojedynkę. Ponadto działając w partnerstwie możliwe jest bardziej precyzyjne rozpoznanie potrzeb i problemów, wypracowywanie różnorodnych i innowacyjnych metod ich rozwiązywania, a to z kolei pozwala ma większą efektywność podejmowanych działań. W ramach współpracy partnerskiej wzmacnia się potencjał do działania poprzez angażowanie zasobów wszystkich partnerów.
Jeżeli w swoim otoczeniu widzą Państwo możliwość i potrzebę tworzenia partnerstw lokalnych, mają Państwo wątpliwości – od czego zacząć lub pytania, zapraszam do kontaktu w Jurajskim Ośrodku Wsparcia Ekonomii Społecznej w Częstochowie.

Karolina Borecka
Animator JOWES

Skip to content